2022-04-27T12:14:16+03:00
Ana Sayfa Gündem 27 Nisan 2022 129 Görüntüleme

Erkenci meyve dudak uçuklattı yüzde 400’e varan zamlar

Üretim maliyetlerindeki yüksek artışlarla eş güdümlü martta yaşanmış olan don felaketinin erkenci meyvelerde rekoltenin azalmasına yol açtığı, buna bağlı olarak fiyatlarda yüksek artışlar olacağı vurgulanıyor.

Çukurova’da 20 Mart’ta yaşanmış olan don vakasının ziraat alanlarında neden olduğu zararın boyutları, geçen hafta uçaktan çekilen birtakım fotoğraflarla daha net meydana çıktı. Türkiye’nin en erkenci türlerinin yetiştirildiği bölümde, bu mevsimde yeşil bir görüntüye haiz olması ihtiyaç duyulan meyve bahçelerinin büyük ölçüde sarardığı görülüyor. Zararın bilhassa erkenci sert çekirdekli meyvelerde meydana çıkmış olduğu vurgulanıyor. Bu ürünlerde ciddi toplam ürün kayıbı planlanıyor.

Dünya gazetesinin haberine nazaran Adana Çiftçiler Birliği Başkanı Mutlu Doğru, don vakası sebebiyle, sert çekirdekli meyvelerde büyük hasar olduğuna ilgi çekti. Doğru, “Bölümde şeftali, nektarin, erik ve erkenci kayısı üretiliyor. Türkiye’nin ilk kayısısı mayısın ortasında Adana’da çıkıyor. Bunların çiçekleri de ziyan oldu. Geride bıraktığımız hafta Malatya doğrultusunda da don olmuş ve kayısılar ziyan olmuş. Bu halde bu yüzyıl ne erkenci, ne orta-geççi Malatya kayısısı pazara beklenilen oranda girmez” dedi. Doğru, {genel} olarak sert çekirdeklilerde rekoltenin oldukça az olacağını kayıt etti.

“Çiftçilerimiz dilekçelerini verdi, destek bekliyor”
Yüreğir {Ziraat} Odası Başkanı Mehmet Akın {Doğan} da Seyhan ve Ceyhan nehirleri içinde {kalan} bölümünün dondan en fazlaca etkilenin alanlar bulunduğunu bildirdi. {Doğan}, “Don, kayısı ve şeftaliyi ovada tamamıyla tamamlamış oldu. Dondan ziyan olan tüm çiftçilerimiz Ziraat İlçe Müdürlüklerine dilekçelerini verdiler. Tarlalarda, bahçelerde yüzde 60’tan yüzde 100’e kadar oranlarda değişen yüksek miktarlarda zarar var. Ziraat Müdürlüğü yapmış olduğu tespitler ile mevzuyu Bakanlığa iletilecektir. Bakanlık bu hali öneme alarak, çiftçilerin zararının karşılanması amacıyla ismim atarsa, dilekçe verip başvuranlar bundan yararlanabilecek” şeklinde konuştu.

Toplam ürün kayıpları ürün fiyatını artıracak”
Erkenci meyvelerde Merkez Akdeniz, Yenişehir, Mezitli ve Toroslar’da geride bıraktığımız seneye nazaran üretim miktarında azalma yaşandığını söyleyen Mersin {Ziraat} Odası Başkanı Musa Yılmaz, şu değerlendirmeyi yapmış oldu: “Üretimdeki düşüşün en mühim nedeni girdi maliyetlerinin artışı ve mart ayında yaşanmış olan don afetidir. Don şeftali, nektarın, kayısı benzer biçimde erkenci çeşitlerde yüzde 100 {oranında}, orta erkenci çeşitlerde yüzde 50 toplam ürün kayıbına niçin oldu. Erkenci çeşitlerde yaşanmış olan toplam ürün kayıpları ürün fiyatlarında da artışa neden oldu. Geçen sene dalından 6 ile 8 TL içinde alınan sert çekirdeklilerin fiyatı bugün 15 ile 20 TL’ye kadar çıktı. Geride bıraktığımız seneye nazaran meyve üretiminde kilogram maliyeti 3.5 katına çıktı ve bölgemizdeki işçilik maliyetleri de yüzde 65 {oranında} arttı. Üretim maliyetinin çok olması üretimin azalmasına üretimin azalması ise ürün fiyatlarının yükselmesine neden oluyor. Toplam ürün düşüklüğü, girdi maliyetlerinde ki yükselişin yapımcıya verilen zarar kadar ürünlerin fiyatlarındaki artışta tüketicileri negatif etkileyecektir.

“Don sebebiyle meyve tutarları ikiye katladı”
Tarsus’ta erkenci meyvede aşağı yukarı 60 bin dönüm arazi üstünde nektarın, şeftali, kayısı, erik üretildiğini dile getiren Tarsus {Ziraat} Odası Başkanı Veyis Avcı, mart ayında yaşanmış olan don afetinden kaynaklı meyve fiyatlarının 2’ye katlandığını dile getirdi. Avcı, şu şekilde söyledi:

Çiftçinin dondan kaynaklı toplam ürün kayıbı yüzde 20 ile yüzde 100’ü buluyor. Dondan kaynaklı bölgemizde meydana gelen zarar ise 650 milyon TL’yi geçti. Meyve tutarları mayıs başına kadar yüksek seyretmeye devam edecek.”

“Dona yakalanan çilekte toplam ürün %25 yitik
Turfanda çileğin çiçeklenme döneminde don vakalarına yakalandığını, bu nedenden dolayı rekoltede %25 yitik yaşadıklarını söyleyen Anamur-Bozyazı {Ziraat} Odası Başkanı Ahmet Onur Gümüş, {kalan} mamüller üstünde ise biçim sorunu ve nitelik düşüklüğü görüldüğünü açıkladı. Gümüş, şu şekilde devam etti: “Ürün azalınca çileğin kilosu ihracata dönük 16 TL, yurtiçi pazarı 9.5 TL’ye ulaştı. 2021 senesine nazaran bölgedeki meyve üreticilerimizin gider maliyetleri yüzde 500 arttı. Girdi maliyetleri ve yaşanmış olan afetler sebebiyle ziraatçıyı tarlada tutmakta zorlanıyoruz. Bundan sonra sistemli ziraat siyasetine geçmek mecburiyetindeyiz.”

Kirazda sorun, kışın uzun devam etmesi
Kirazda, soğuk havanın negatif etkilerinin sınırı olan kaldığını, dona bağlı büyük bir üretim kaybının söz hususu olmadığını dile getiren {Ziraat} Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Prof. Dr. Hakan Çakıcı, “Kışın soğuk olması, kışlama diye tanımladığımız ağacın kendini uykuya almasına zemin hazırladı iyi oldu. Toplam ürün iyi gözüküyor. Sorun kışın uzun devam etmesi ve ağaçların geç uyanması” dedi. Yapımcı maliyetlerindeki yükselişin kendini hissettirdiğini kaydeden Çakıcı, “Geçen sene vasat 20 lira seviyesindeki kiraz, ürün bollaştıkça 7 liraya kadar düşmüştü. Bu sene gübre, mazot fiyatlarındaki artış üretimi etkilerken, nakliye masrafl arı da oldukca terfi etti. İşçilik ücretlerindeki artışta eklenince erkenci meyvelerde ucuz fiyat beklememek lazım. Rusya’nın Türkiye’den yapmış olduğu ziraat ürünleri ithalatına kısıtlamaları kaldırmasının sonrasında dövizle satılan ziraat ürünlerinde yaz süresince fiyat düşüşü nerdeyse imkânsız olacak. Pazarda eriğin yarım kilosunun 30 TL, çağla bademin aynı şekilde bulunduğunu öneme aldığımızda tüketicilerin kirazda geride bıraktığımız senenin fiyatlarını görmesi ne yazık ki oldukca zor. 40 TL’lik fiyat kirazda o kadar da sürpriz olmaz” şeklinde konuştu.

“Don, erkenci limon çiçeğine zarar verdi”
Mutlu Doğru, martta yaşanmış olan don vakasının, bilhassa narenciyede limon çeşitlerini etkilediğini söyleyerek, “Birtakım bölgelerde çiftçiler, senesinin emeğiyle kurmuş oldukları bahçelerini sökmek mecburiyetinde kaldı. Bu oldukca büyük bir zarar ve işin kötüsü narenciye ‘tomur’ dönemindeydi. Bu dönemdeki ziyanı, ziraatçi sigorta yapmış olsa dahi TARSİM bunu kapsamıyor, belirli bir oranda çiçeğin açmasını öngörüyor. Erken dönemdeki çiçek ziyanı ve ağaç kaybını içerecek şekilde, istikbal devreye yönelik bir emek verme gerçekleşiyor ancak bu yüzyıl amacıyla bu zarar kapsam ortamında değil” şeklinde konuştu. Genellikle çiçeklerini erken açan mayer ve enterdonat limon çeşitlerinde büyük zarar bulunduğunu söyleyen Doğru, “Bu yüzyıl limon çeşitlerinde toplam rekoltede azalma olacaktır ancak bunun ne kadar olacağını söylemek amacıyla erken. Limonda bir de haziran çiçeği var, bunu görmeden rekoltenin ne kadar tamamlanmamış olacağı söylenemez ancak şu an amacıyla zarar oldukca” ifadesini kullandı.

Etiketler:

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.