2021-11-04T22:07:36+03:00
Ana Sayfa Dünya 4 Kasım 2021 41 Görüntüleme

BM’den korkutan uyarı! Tsunamiler dünyayı yüzde 50 daha fazla etkileyecek!

BM, Aralık 2015’te düzenlemiş olduğu {genel} kurul toplantısında, 5 Kasım’ı “Dünya Tsunami Farkındalık Günü” olarak kabul etti.

AA muhabiri, Birleşmiş Milletler (BM) ve Dünya Sıhhat Teşkilatı (DSÖ) verilerinden nihayet 100 sene içerisinde gerçekleşen tsunamileri, ortaya gelme nedenlerini, toplumlar üstündeki tesirini, tsunamiden sonrasında meydana gelen tehlikeleri ve yaşanmış olan can kayıplarını derledi.

Bu kapsamda BM’nin 2020’de duyurduğu rapora nazaran, tsunami felaketi, önümüzdeki 10 sene içerisinde dünya nüfusunun yüzde 50’sini tehdit edecek boyutlara ulaşacak.

Raporda, doğru politikalar ve önlemlerin daha önceden yaşama geçirilmesinin mümkün yıkım senaryolarını önlemeye destek olabileceği ifade edildi.

Tsunamiyi en tehlikeli natural afetler kapsamına alan BM, tsunamiye eğilimli bölgelerde kentleşmenin ve turizmin önüne geçilmesini, aksi takdirde birden fazla insanoğlunun risk altına girebileceği ikazında bulunmuş oldu.

Sri Lanka, Hindistan, Endonezya, Tayland ve Japonya, tsunamiden en fazlaca büyülenen ülkeler içinde ilk sıralarda yer aldı.

Japonca bir terim olan “Tsunami” “tsu” (liman) ve “nami” (dalga) kelimelerinden oluşuyor. Kuvvetli bir su altı depreminin {ürettiği} bir sıra dev okyanus dalgasını açıklamak amacıyla “tsunami” terimi kullanılıyor.

Kuvveti Richter ölçeğine nazaran minimum 6,5 olan su altı depremleri tsunamileri oluşturabiliyor.

Zelzele haricinde toprak kayması, volkanik patlama, deniz altı heyelanı ve kenar kayalıklarının düşmesi de tsunamileri tetikleyebiliyor.

– 100 senede tsunamiden 260 bin şahıs öldü

BM ve Dünya Sıhhat Teşkilatı (DSÖ) bilgilerine nazaran nihayet 100 sene içerisinde gerçekleşen 58 tsunami neticesi 260 bine yakın insan yaşamını yitirdi.

Hindistan, Endonezya, Maldivler, Myanmar, Sri Lanka, Tayland ve Japonya’nın en fazlaca tsunami gerçekleşen ülkeler bulunduğu biliniyor.

Nihayet senelerde UNESCO Oşinografi Komisyonu (IOC), tsunami erken ikaz hizmetlerini koordine etmek amacıyla bir sıra emek harcama yürütüyor.

Bu maksatla Pasifik, Hint Okyanusu, Karayipler ve Şimal-Şark Atlantik, Akdeniz ve Bağlantılı Deniz mekanları amacıyla dört ayrı Tsunami Erken İkaz İstasyonu ve Azaltma Sistemi kuruldu.

UNESCO, bu çalışmalarıyla tsunami felaketlerinde can ve meta kayıplarını en aza indirmek amacıyla yapılması ihtiyaç duyulan programlar konusu ile ilgili farkındalığı artırmayı amaçlıyor.

IOC, üye ülkelerde gerçekleştirdiği eğitim programlarıyla da tsunami iletişimi ve tahliye tatbikatları düzenliyor.

BM'den korkutan uyarı! Tsunamiler dünyayı yüzde 50 daha fazla etkileyecek! – Haberalani.com

– Tarihin en büyük 10 Tsunamisi

26 Aralık 2004’te Endonezya’nın Sumatra kıyılarında 9,1 büyüklüğündeki zelzele ardından tsunami felaketi yaşandı. 30 kilometre derinlikte ortaya geldiği muhtemel zelzele ardından meydana gelen 50 metre yükseklikteki dalgalar Meubolah, Sumatra’da 5 kilometre içeriye kadar ilerledi. Vakada aşağı yukarı 230 bin şahıs yaşamını yitirdi.

11 Mart 2011’de Japonya’nın Şimal Pasifik kıyısında oluşan tsunami 18 {binden fazla} insanoğlunun yaşamını kaybetmesine niçin oldu. Japonya’nın doğu kıyısında meydana gelen 10 metre yüksekliğindeki dalgalar, 452 bin bireyin geçici barınaklara taşınmasına niçin oldu.

1 Kasım 1755’te Portekiz’in Başkenti Lizbon’da oluşan 8,5 büyüklüğündeki zelzele ardından meydana gelen 30 metre yüksekliğindeki dalgalar, Portekiz ve Cenup İspanya’nın batı kıyısındaki çoğu kenti ve Fas’ı ciddi bir halde etkiledi. Zelzele ve tsunami ardından Portekiz, Fas ve İspanya’da aşağı yukarı 6 bin şahıs yaşamını yitirdi.

27 Ağustos 1883’te Endonezya’da Krakatau Kaldera volkanının patlaması neticesi oluşan tsunami, Anjer ve Merak kasabalarını yıktı. Tsunami neticesi 38 bin, volkanik patlama neticesi ise 2 bin şahıs olmak suretiyle toplamda 40 bin seviyesi insanoğlunun yaşamını kaybetmiş olduğu duyuruldu.

20 Eylül 1498’de Japonya’nın Enshunada Denizi’nde 8,3 büyüklüğünde bir zelzele bulunduğu öngörülüyor. Zelzele neticesi meydana gelen tsunaminin, Kii, Mikawa, Surugu, Izu ve Sagami kıyılarını etkilediği ve 31 bin bireyin yaşamını kaybetmiş olduğu vurgulanıyor.

28 Ekim 1707’de tekrar Japonya Nankaido’da oluşan 8,4 büyüklüğündeki depremin Kyushyu, Şikoku ve Honshin kıyılarını etkilediği ve dalgaların 25 metreye kadar yükseldiği vurgulanıyor. Tsunaminin etkilediği bölümde birden fazla yerleşim yerinin hasar görmüş olduğu ve aşağı yukarı 30 bin can kaybının yaşandığı kayıtlara geçti.

15 Haziran 1896’de Japonya’nın Sanriku bölgesinde 7,6 olarak muhtemel zelzele ve sonrasında gerçekleşen tsunaminin 11 {binden fazla} evi yıktığı 22 bin bireyin de ölümüne yol açtığı vurgulanıyor. 38 metre artan dalgaların bunun dışında Çin’in doğu kıyılarını etkilediği ve 4 bin bireyin ölümüne yol açtığı raporlarda yer aldı.

13 Ağustos 1868’de Şili’nin kuzeyinde 8,5 büyüklüğündeki depremden sonrasında meydana gelen ve dalga boyu 21 metre bulunduğu muhtemel tsunaminin ise 3 gün sürdüğü ve aşağı yukarı 25 bin bireyin ölümüne yol açtığı kayıtlara yansıdı.

24 Nisan 1771’de Japonya’nın Ryukyu Adaları’nda gerçekleşen 7,4 büyüklüğündeki depremin bölgedeki çoğu talibi etkilediği, 85 metre yüksekliğindeki dalgaların en büyük ziyanı Ishigaki Adası’na verilen vurgulanıyor. Bu felakette aşağı yukarı 12 bin bireyin öldüğü söyleniyor.

18 Ocak Ayı 1586’da Japonya’nın Ise Bay bölgesinde oluşan 8,2 büyüklüğündeki zelzele tsunamiye niçin oldu ve dalgalar 6 metreye kadar terfi etti. Can kayıbı adedi ise bilinmiyor.

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.